នៅមន្ទីរពិសោធន៍ជីវវិទ្យាដ៏ធំមួយ ឈ្មោះកណ្ដុរពិសោធន៍មួយក្បាលបានល្បីល្បាញពេញមន្ទីរ វាមានឈ្មោះថា ជីម៉ូ (Gimo)។ ជីម៉ូ មិនមែនជាកណ្ដុរធម្មតាទេ ព្រោះខួរក្បាលរបស់វាមានភាពរហ័សរហួន និងយល់ដឹងច្រើនជាងកណ្ដុរផ្សេងៗទៀតទាំងអស់ដែលធ្វើឱ្យក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមានការងឿងឆ្ងល់ជាខ្លាំង។

ជំពូកទី ១៖ ការរកឃើញភាពឆ្លាតវៃ

ជីម៉ូ ត្រូវបានយកទៅដាក់ក្នុងឡាប៊ីរីន (Labyrinth) ដែលមានភាពស្មុគស្មាញបំផុតសម្រាប់តេស្តសត្វកណ្ដុរ នៅពេលដែលកណ្ដុរផ្សេងៗទៀតត្រូវចំណាយពេលជាមធ្យម ៤ នាទី ដើម្បីរកផ្លូវចេញ ជីម៉ូ បានរកផ្លូវទៅដល់គោលដៅ (កន្លែងដាក់ឈីស) ត្រឹមតែ ៣០ វិនាទី ប៉ុណ្ណោះ!

ក្រោយពីតេស្តដដែលៗរាប់រយដង អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រឈ្មោះ បណ្ឌិត ឃុន បានកត់សម្គាល់ឃើញថា ជីម៉ូ មិនមែនគ្រាន់តែរត់លឿនទេវាហាក់ដូចជា យល់ពីផែនទីទាំងមូល។ វាមិនដែលរត់ទៅផ្លូវទាល់ទៀតទេ ហើយនៅពេលដែលពួកគេផ្លាស់ប្តូរផែនទី ជីម៉ូ តែងតែឈប់មួយសន្ទុះ (គិត) មុននឹងចាប់ផ្តើមរត់ក្នុងល្បឿនយ៉ាងលឿនទៅរកផ្លូវត្រូវ។

បណ្ឌិត ឃុន (រអ៊ូ): "មិនធម្មតាទេ! វាដូចជាកំពុងតែអានផែនទីដែលយើងគូរនៅក្នុងក្បាលរបស់វាអីចឹង!"

ជំពូកទី ២៖ ល្បិចកលរបស់ ជីម៉ូ

ក្រោយពីឆ្លងកាត់ការពិសោធន៍ជាច្រើន ជីម៉ូ ចាប់ផ្តើមធុញទ្រាន់។ សម្រាប់ ជីម៉ូ, ឡាប៊ីរីន គឺជាល្បែងក្មេងលេងទៅហើយ។ អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះគឺ ឈីស (Cheese) ដែលជាប្រាក់ឈ្នួលរបស់វា។ ជីម៉ូ ចាប់ផ្តើមដឹងថា បើវារត់លឿនពេក ហើយការពិសោធន៍បានបញ្ចប់ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនឹងដាក់វានៅក្នុងទ្រុងវិញ ហើយវានឹងលែងបានញ៉ាំឈីសដែលឆ្ងាញ់ទៀតហើយ។

ដូច្នេះហើយ ជីម៉ូ បានបង្កើតល្បិចកលថ្មី៖

នៅថ្ងៃតេស្តមួយ ជីម៉ូ បានរត់ទៅមុខរហូតដល់ពាក់កណ្តាលផ្លូវ រួចវាបាន «ធ្វើពុតជាវង្វេង» ដោយរត់ត្រឡប់ទៅផ្លូវទាល់មួយ ដែលកាលពីមុនវាដឹងថាជាផ្លូវខុស។ បណ្ឌិត ឃុន ដែលកំពុងមើលតាមកញ្ចក់ភ្ញាក់ផ្អើល ហើយគិតថា: "ឬមួយក៏វាអស់ថ្ម? ភ្លេចផ្លូវហើយ?"

ជីម៉ូ បានចំណាយពេល ៣ នាទី ពេញដើម្បីធ្វើពុតជាស្វែងរកផ្លូវ ហើយនៅនាទីទី ៤ វាបានរត់ទៅដល់គោលដៅយ៉ាង "ចៃដន្យ"។

បណ្ឌិត ឃុន (សរសេរកំណត់ហេតុ): "សត្វកណ្ដុរហាក់ដូចជាមានការចុះខ្សោយនៃការចងចាំ។ ដូច្នេះយើងត្រូវបង្កើនកម្រិត រង្វាន់ (ឈីស) ដើម្បីលើកទឹកចិត្តវាឡើងវិញ!"

ជីម៉ូ ញញឹមស្ងាត់ៗ (តាមបែបកណ្ដុរ) ខណៈពេលដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដាក់ឈីសពីរបីដុំបន្ថែមទៀតនៅមុខច្រកចេញ។

ជំពូកទី ៣៖ ការរត់គេចខ្លួន

នៅថ្ងៃមួយ ជីម៉ូ បានឮអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិយាយគ្នាថាពួកគេនឹងបញ្ជូនវាទៅមន្ទីរពិសោធន៍មួយទៀតដែលតេស្តមានលក្ខណៈតឹងរ៉ឹងជាងមុន។ ជីម៉ូ ដឹងថាវាត្រូវតែរត់គេច!

យប់នោះ ជីម៉ូ បានប្រើភាពឆ្លាតវៃរបស់ខ្លួន។

1. វាមិនបានខាំទ្រុងទេ ព្រោះវាដឹងថាទ្រុងមានសុវត្ថិភាព។

2. វាបានប្រើ គ្រាប់ល្ពៅស្ងួត ដែលវាលាក់ទុកជាច្រើនថ្ងៃ យកទៅទម្លាក់ចំកុងតាក់ភ្លើងដែលនៅក្បែរនោះ បណ្តាលឱ្យមានសៀគ្វីខ្លីបន្តិច។

3. ពេលភ្លើងរលត់ និងមានការភ័ន្តច្រឡំ អ្នកយាមក៏ប្រញាប់ទៅត្រួតពិនិត្យ។

ជីម៉ូ បានចេញពីទ្រុងដោយឆ្លៀតពេលដែលទ្វារទ្រុងត្រូវចំហបន្តិច (ព្រោះតែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនបានបិទគន្លឹះជាប់ដោយសារតែការធ្វេសប្រហែស)។

វាមិនបានរត់ទៅក្រៅមន្ទីរទេ តែវាបានរត់ចូលទៅក្នុងបន្ទប់ដាក់ឯកសារ ដែលជាកន្លែងដែលផែនទីទាំងអស់នៃមន្ទីរត្រូវបានរក្សាទុក។ ជីម៉ូ បានរកឃើញ ផែនទីនៃបំពង់ខ្យល់។

ជីម៉ូ បានលូនចូលទៅក្នុងបំពង់ខ្យល់ហើយរត់ទៅតាមផ្លូវដែលខ្លីបំផុតទៅកាន់ផ្ទះបាយរបស់មន្ទីរពិសោធន៍។ វាមិនបានរត់គេចភ្លាមៗទេតែវាបាន លាក់ខ្លួននៅក្នុងបន្ទប់ដាក់ឈីស ដ៏ធំសម្បើម ហើយចំណាយពេលរស់នៅទីនោះយ៉ាងសប្បាយរីករាយដោយមានសម្ភារៈហូបចុកគ្រប់គ្រាន់។

នៅពេលព្រឹកឡើង បណ្ឌិត ឃុន រកឃើញទ្រុងរបស់ ជីម៉ូ ទទេ ហើយដឹងថាវាបានរត់គេច។ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រស្វែងរកវាគ្រប់ទីកន្លែង តែរកមិនឃើញ។

បណ្ឌិត ឃុន (ដកដង្ហើមធំ): "កណ្ដុរឆ្លាតពិតជាឆ្លាតមែន! វាមិនបានរត់ទៅក្រៅទេ... ខ្ញុំជឿថាវាបានទៅកន្លែងដែល មានផែនទី និងឈីសច្រើនជាងគេ!"

ជីម៉ូ បានបន្តរស់នៅក្នុងបន្ទប់ឈីសនោះរាប់ខែ ដោយរង់ចាំរហូតដល់វាធុញទ្រាន់នឹងឈីសសិន ទើបវាសម្រេចចិត្តចេញទៅរុករកពិភពខាងក្រៅដោយខ្លួនឯង គ្មាននរណាម្នាក់ដឹងថា ជីម៉ូ ទៅដល់ទីណាទេតែគេដឹងថា ជីម៉ូ នឹងតែងតែដឹងផ្លូវដែលត្រឹមត្រូវជានិច្ច។

អត្ថបទ៖ ជួន សុធា