"នំគ្រក់ជ្រលក់ទឹកត្រី" ជាអាហារសម្រន់របស់ខ្មែរសុទ្ធសាធដែលមានតាំងពីយូររហូតដល់បច្ចុប្បន្នហើយនំគ្រក់ក៏នៅតែជាអាហារដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរដដែល។ គេសង្កេតឃើញមានកន្លែងលក់នំគ្រក់មួយកន្លែងក្នុងផ្សារបឹងកេងកងលក់ជាលក្ខណៈគ្រួសារល្បីឆ្ងាញ់ផ្អើលដល់ថ្នាក់មនុស្សឈរតម្រងជួលគ្នាចាំទិញទៀត។

១. ប្រវត្តិនំគ្រក់ខ្មែរ
ប្រវត្តិនំគ្រក់ខ្មែរមានភាពស្រពិចស្រពិលប៉ុន្តែវាមានចំណងទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនំអំបែងនិងមានរឿងព្រេងខ្លះៗដែលបាននិយាយតៗគ្នា៖
ក. ដើមកំណើតជាមួយ "នំអំបែង"
នំគ្រក់ ត្រូវបានអ្នកស្រាវជ្រាវមួយចំនួនយល់ថា មានការវិវត្តន៍ចេញពីនំអំបែង។
• នំអំបែង (Nom Ambeing): គឺជាឈ្មោះទូទៅសម្រាប់នំដែលចាក់ ឬដុតនៅលើខ្ទះដីឥដ្ឋរាក់ៗ (អំបែង) តាំងពីសម័យបុរេអង្គរ (សម័យនគរភ្នំ) មកម្ល៉េះ។ នំទាំងនោះត្រូវបានចាក់ត្រឹមតែមួយចំហៀងប៉ុណ្ណោះ។
• ការវិវត្តន៍ទៅជានំគ្រក់: យូរៗទៅគេចាប់ផ្ដើមចាក់ម្សៅក្នុងខ្ទះរាងរន្ធៗហើយនៅពេលដែលនំឆ្អិនបានពាក់កណ្តាលគេយកនំពីរចំហៀងមកផ្កាប់ផ្ទប់គ្នា ឱ្យមានរាងមូលដូចគ្រាប់ឬដូចបាយបិណ្ឌ (Bay Ben) ដើម្បីងាយស្រួលកាន់និងញ៉ាំ។ ការផ្កាប់ផ្ទប់គ្នាពីរចំហៀងនេះហើយដែលធ្វើឱ្យនំមានលក្ខណៈពិសេសរបស់នំគ្រក់សព្វថ្ងៃ។
• អត្ថន័យឈ្មោះ "គ្រក់" : មានការបកស្រាយបែបទេវកថាផងដែរ ដោយខ្លះភ្ជាប់ឈ្មោះនេះទៅនឹងរឿងនិទានអំពី «អាគ្រក់» (អារក្សទឹក) ដែលជាអ្នកតាថែរក្សាទឹកទន្លេសាប។ រឿងនេះបានពោលថាដើម្បីកុំឱ្យអាគ្រក់បង្កជាទឹកជំនន់ គេបានធ្វើនំរាងមូលដូចបាយបិណ្ឌថ្វាយដល់អារក្សទឹកនេះ ហើយហៅថា នំគ្រក់។
ខ. ភាពស្រដៀងគ្នានៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍
នំគ្រក់ខ្មែរមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលនឹងនំដទៃទៀតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។
ទោះជាយ៉ាងណានំគ្រក់របស់ខ្មែរត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាមុខម្ហូបប្រពៃណីដ៏ពេញនិយមមួយ ដែលមានលក់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅតាមដងផ្លូវ និងផ្សារនានានៅកម្ពុជា។

២. នំគ្រក់អាចយកទៅធ្វើអ្វីបានខ្លះ (ការប្រើប្រាស់)
នំគ្រក់ខ្មែរត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាចម្បងក្នុងន័យជា អាហារសម្រន់ (Snack) ប៉ុន្តែមានការច្នៃប្រឌិត និងការប្រើប្រាស់តាមបែបផ្សេងៗទៀត៖
ក. ការប្រើប្រាស់ជាទូទៅ
1. អាហារសម្រន់តាមដងផ្លូវ នេះគឺជាការប្រើប្រាស់ទូទៅបំផុត នំគ្រក់ត្រូវបានលក់នៅតាមតូបតូចៗ ហើយគេនិយមញ៉ាំពេលនៅក្ដៅៗ ពេលទើបតែចាក់ចេញពីខ្ទះ សម្រាប់ជាអាហារសម្រន់ពេលព្រឹក ពេលល្ងាច ឬពេលទំនេរ។
2. បង្អែម ឬម្ហូបលាងមាត់៖ ដោយសាររសជាតិឈ្ងុយផ្អែមពីខ្ទិះដូង នំគ្រក់អាចប្រើជាបង្អែមស្រាលៗលាងមាត់ក្រោយអាហារធំៗ។
3. អាហារពេលព្រឹក៖ សម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្តអាហារស្រាលៗ និងឆាប់រហ័ស នំគ្រក់គឺជម្រើសដ៏ល្អមួយសម្រាប់អាហារពេលព្រឹក។
ខ. ការច្នៃប្រឌិតរសជាតិ (Toppings & Fillings)
ទោះបីជានំគ្រក់ដើមមានតែរសជាតិផ្អែម ឬប្រៃលាយស្លឹកខ្ទឹម ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នមានការច្នៃប្រឌិតដោយបន្ថែមគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗទៀតដើម្បីបង្កើនរសជាតិ៖
• នំគ្រក់ផ្អែមបែបប្រពៃណី: គ្រាន់តែម្សៅខ្ទិះដូងសុទ្ធ ឬបន្ថែមខ្ទិះដូងស្រស់ពីលើ។
• នំគ្រក់ប្រៃ/ប្រៃផ្អែម: លាយស្លឹកខ្ទឹម ឬគូឆាយចូលក្នុងម្សៅ។
• នំគ្រក់ស្នូលផ្សេងៗ:
• បន្លែផ្អែម: បន្ថែមស្នូល ពោតលឿង (ដែលពេញនិយម) ឬ ត្រាវ មុនពេលចាក់ម្សៅ។
• ស្នូលដូង: បន្ថែមសាច់ដូងឈូសខ្ចី ឬដូងកោសដែលលាយស្កររួច។
• រសជាតិប្រៃច្នៃប្រឌិត: អាចបន្ថែម សាច់បង្គាតូចៗ ឬ សាច់ក្តាម (កម្រ) ដើម្បីបង្កើនរសជាតិប្រៃ។
គ. របៀបញ៉ាំជាមួយទឹកជ្រលក់
នំគ្រក់ត្រូវបានគេញ៉ាំជាមួយទឹកជ្រលក់ដើម្បីបង្កើនរសជាតិ ដែលភាគច្រើនមានពីរប្រភេទ៖
1. ទឹកត្រីផ្អែម (សម្រាប់រសជាតិប្រៃ): គឺជាទឹកជ្រលក់ដែលធ្វើពីទឹកត្រី ស្ករស ទឹកខ្មេះ ខ្ទឹមស ម្ទេស ហើយជួនកាលមានការ៉ុតកិន។ នំគ្រក់ប្រៃផ្អែមញ៉ាំជាមួយទឹកត្រីផ្អែមនេះ គឺជាការរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងចុះសម្រុង។
2. ទឹកខ្ទិះដូងផ្អែម (សម្រាប់រសជាតិផ្អែម): នំគ្រក់ដែលមិនមានបន្ថែមស្លឹកខ្ទឹមគេអាចញ៉ាំជាមួយទឹកខ្ទិះដូងដែលលាយស្ករនិងអំបិលបន្តិច។

អត្ថបទ៖ជួន សុធា