សុខភាពផ្លូវចិត្ត មិនមែនគ្រាន់តែជាអវត្តមាននៃជំងឺផ្លូវចិត្តប៉ុណ្ណោះទេប៉ុន្តែគឺជាស្ថានភាពនៃសុខុមាលភាពពេញលេញដែលអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលម្នាក់ៗអាចដឹងពីសក្តានុពលរបស់ខ្លួនដោះស្រាយភាពតានតឹងធម្មតាក្នុងជីវិតធ្វើការប្រកបដោយផលិតភាពនិងចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងសហគមន៍ ការយល់ដឹងនិងការថែរក្សាសុខភាពផ្លូវចិត្តគឺជារឿងសំខាន់ដូចសុខភាពរាងកាយដែរ។

១. និយមន័យ និងសារៈសំខាន់

សុខភាពផ្លូវចិត្តគ្របដណ្តប់លើសុខុមាលភាពអារម្មណ៍ ចិត្តសាស្ត្រនិងសង្គមរបស់យើងវាប៉ះពាល់ដល់របៀបដែលយើងគិតមានអារម្មណ៍និងប្រព្រឹត្តក្នុងយុគសម័យដែលមានសម្ពាធច្រើនដូចជាការប្រកួតប្រជែងការងារ និងល្បឿនបច្ចេកវិទ្យាការមិនអើពើចំពោះបញ្ហាផ្លូវចិត្តអាចនាំឱ្យមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដូចជាជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត (Depression) ភាពថប់បារម្ភ (Anxiety) និងការបាត់បង់ផលិតភាព។

២. យល់ដឹងអំពីសញ្ញាណនៃភាពតានតឹងផ្លូវចិត្ត

មុននឹងឈានទៅដល់ដំណាក់កាលនៃជំងឺការតានតឹងផ្លូវចិត្តតែងតែបង្ហាញសញ្ញាណព្រមានយើងត្រូវរៀនសង្កេតមើលសញ្ញាណទាំងនេះនៅក្នុងខ្លួនយើងនិងអ្នកនៅជុំវិញ៖

-អារម្មណ៍: ឆាប់ខឹងឬស្រក់ទឹកភ្នែកញឹកញាប់, អារម្មណ៍ទទេស្អាត

-ឥរិយាបថ: ចូលចិត្តនៅម្នាក់ឯងប្រើប្រាស់សារធាតុញៀនឬគ្រឿងស្រវឹងច្រើន ធ្វេសប្រហែសការងារ ឬការសិក្សា។

-រាងកាយ: ឈឺក្បាល ឬឈឺពោះញឹកញាប់ ការផ្លាស់ប្តូរទម្ងន់ភ្លាមៗ ភាពអស់កម្លាំងខ្លាំងទោះបីបានគេងគ្រប់គ្រាន់។

-ការគិត: ការគិតអវិជ្ជមានជានិច្ចពិបាកផ្តោតអារម្មណ៍

៣. យុទ្ធសាស្ត្រជាក់ស្តែងក្នុងការថែរក្សាសុខភាពផ្លូវចិត្ត ការថែរក្សាសុខភាពផ្លូវចិត្តត្រូវអនុវត្តជាប្រចាំថ្ងៃ តាមរយៈការបង្កើតទម្លាប់ល្អៗ៖

ក. យុទ្ធសាស្ត្រចិត្តសាស្ត្រនិងអារម្មណ៍

1. ការអនុវត្តន៍ Mindfulness និងសមាធិ (Meditation): ចំណាយពេលពី ៥ ទៅ ១០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃដើម្បីផ្តោតលើដង្ហើមនិងបច្ចុប្បន្នកាល វាជួយផ្តាច់ខ្លួនចេញពីការគិតច្រើនហួសហេតុ។

2. សរសេរកំណត់ហេតុ (Journaling): សរសេរអារម្មណ៍និងការគិតរបស់យើងចេញពីក្នុងចិត្តដាក់លើក្រដាស នេះជាមធ្យោបាយដ៏ល្អដើម្បីសម្គាល់និងគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍អវិជ្ជមាន។

3. ការបន្ធូរអារម្មណ៍ (Relaxation Techniques): អនុវត្តបច្ចេកទេសដកដង្ហើមវែងៗនិងយឺតៗឬស្តាប់តន្ត្រីបន្ធូរអារម្មណ៍នៅពេលមានភាពតានតឹង។

ខ. យុទ្ធសាស្ត្របរិស្ថាននិងទំនាក់ទំនង

1. ការកំណត់ព្រំដែនឌីជីថល (Digital Boundaries): បិទការជូនដំណឹង (Notifications) ដែលមិនចាំបាច់និងជៀសវាងការប្រើប្រាស់អេក្រង់ ១ម៉ោងមុនពេលចូលគេងការកាត់បន្ថយសម្ពាធពីបណ្តាញសង្គមជួយបង្កើនតម្លៃខ្លួនឯង។

2. ការបង្កើតទំនាក់ទំនងពិត (Quality Connections): ផ្តោតលើការកសាងទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួន ជាមួយមិត្តភក្តិ ឬក្រុមគ្រួសារវត្តមានរបស់មនុស្សដែលយល់ចិត្តយើង គឺជាប្រភពនៃកម្លាំងចិត្ត។

3. កុំខ្លាចនិយាយថា "ទេ": រៀនបដិសេធសំណើដែលធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ធុញថប់ឬហួសពីសមត្ថភាពរបស់យើងការកំណត់ព្រំដែនជួយការពារថាមពលផ្លូវចិត្ត។

គ. យុទ្ធសាស្ត្រសុខភាពកាយ

1. ការគេងគ្រប់គ្រាន់: ព្យាយាមរក្សាពេលវេលាគេងឱ្យទៀងទាត់និងឱ្យបាន ៧-៨ ម៉ោងក្នុងមួយយប់ការគេងល្អគឺជាការជួសជុលខួរក្បាលឡើងវិញ។

2. លំហាត់ប្រាណទៀងទាត់: សកម្មភាពរាងកាយជួយបញ្ចេញអរម៉ូនដែលជាអរម៉ូនធម្មជាតិជួយឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ល្អ។

3. របបអាហារមានតុល្យភាព: ជៀសវាងជាតិកាហ្វេអ៊ីននិងជាតិស្ករច្រើនពេកដែលអាចប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍និងធ្វើឱ្យមានការថប់បារម្ភ។

៤. ពេលណាត្រូវស្វែងរកជំនួយពីអ្នកជំនាញ?

ការស្វែងរកជំនួយពីអ្នកជំនាញគឺជាសកម្មភាពនៃភាពក្លាហានមិនមែនភាពទន់ខ្សោយទេ យើងគួរពិចារណាស្វែងរកជំនួយនៅពេល៖

• សញ្ញាណនៃភាពតានតឹងនៅតែបន្តកើតមានលើសពីពីរសប្តាហ៍។

• បញ្ហាផ្លូវចិត្តរំខានដល់សមត្ថភាពការងារសាលារៀនឬទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួន។

• មានគំនិតចង់ធ្វើអត្តឃាតឬធ្វើបាបខ្លួនឯង។

ជារួមមក សុខភាពផ្លូវចិត្តគឺជាមូលធនដ៏មានតម្លៃបំផុត។ យើងត្រូវតែចាត់ទុកការថែទាំចិត្តគំនិតរបស់យើងជា អាទិភាពក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃមិនមែនគ្រាន់តែជាជម្រើសប៉ុណ្ណោះទេ។ តាមរយៈការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រទាំងនេះជាប្រចាំយើងអាចធានាថាយើងមានថាមពលផ្លូវចិត្តគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីរស់នៅប្រកបដោយសុភមង្គល ផលិតភាពនិងភាពធន់ក្នុងគ្រប់កាលៈទេសៈទាំងអស់។

អត្ថបទ៖ ជួន សុធា